كنگره بزرگداشت مقدس اردبيلى ( 1375 ش : قم و اردبيل )

61

مقالات كنگره محقق اردبيلى ( مقالات ) ( فارسى )

است كه بر فرض وجوب جهر و اخفات ناچار از به ميان آوردن عرف هستيم ، تا عرف قضاوت كند كه صدا جهر است يا اخفات . آنگاه محقق دلايل وجوب جهر و اخفات بر مردان را چنين برمىشمارد : دليل وجوب جهر و اخفات بر مردان شهرت و روايت زراره « 1 » و مداومت ائمه عليهم السّلام كه مورد تأسى ما هستند و سخن پيامبر مجمع صلّى اللّه عليه و آله كه فرمود : « صلوا كما رأيتمونى أصلى . » در ادامه به بررسى دلايل فوق پرداخته و مىنويسد : مىتوان گفت شهرت حجت نيست و در صحت خبر تأمل وجود دارد . . . مداومت ائمه معصومين عليهم السّلام در حالى كه ما علم به وجه عمل آنها كه وجوبى است يا استحبابى ، نداريم افاده وجوب نمىنمايد . . . بيانيه بودن فعل آنها نيز با وجود اقوالى كه در اين خصوص رسيده ثابت نيست . . . مىتوان بر استحباب جهر و اخفات به اصل و اطلاق امر به نماز و قرائت و نيز به روايات صحيحه استدلال كرد . . . اعاده‌اى كه در روايت زراره آمده است . استحبابى است نه وجوبى ، بخصوص كه اين گونه مبالغه‌ها در مستحبات زياد و متعارف است . مؤيد استحباب جهر و اخفات بر مردان ، عدم قوت دليل وجوب جهر و اخفات است و نيز استفاده از قوانين شريعت كه جهل ، عذرى در ترك واجبات و شرايط آنها محسوب نمىشود و بلكه جاهل را بدتر از ناسى و فراموشكار قلمداد مىكنند چرا كه در جهل ، تقصير هم وجود دارد ( امّا در جهر و اخفات ، جهل به حكم عذر دانسته شده است ) بنابراين حمل بر استحباب روشن است . محقق سپس ادله وجوب اخفات بر زن را نيز خدشه‌دار كرده و مىنويسد :

--> ( 1 ) . وسايل الشيعه باب 26 من ابواب القرائة فى الصلاة حديث 1